A
Akıllı Kart (Smart Card)
Üzerinde kriptografik mikroişlemci bulunan ve özel anahtarı güvenli şekilde saklayan plastik karttır. E-imza sertifikası akıllı kart üzerinde tutulur ve PIN kodu ile aktif edilir. Kart fiziksel olarak elde tutulduğu için yetkisiz kullanım önlenir.
AKİS (Akıllı Kart İşletim Sistemi)
TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen, e-imza kartlarında kullanılan akıllı kart işletim sistemidir. E-imza kullanmadan önce kart sürücüsünün yüklenmesi gerekir. AKİS kurulum rehberi →
AYYILDIZ İMZA (AYYILDIZ İMZA BİLGİ GÜVENLİĞİ VE TEKNOLOJİLERİ A.Ş.)
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında BTK tarafından yetkilendirilmiş Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcılarından biridir. Nitelikli Elektronik Sertifika (NES), e-mühür ve zaman damgası hizmetleri sunar. UMAY TÜM BİLİŞİM, AYYILDIZ İMZA bayisidir.
Asimetrik Şifreleme (Public Key Cryptography)
İki anahtar kullanan şifreleme yöntemi: açık anahtar (public key) ve özel anahtar (private key). E-imzanın temelini oluşturur — imza özel anahtarla atılır, doğrulama açık anahtarla yapılır. RSA ve ECDSA en yaygın algoritmalardır.
C
CA (Certificate Authority — Sertifika Yetkilisi)
Dijital sertifika üreten ve dağıtan güvenilir kuruluş. Türkiye'de e-imza için BTK tarafından yetkilendirilmiş ESHS'ler CA olarak çalışır. SSL sertifikaları için Let's Encrypt, DigiCert gibi uluslararası CA'lar bulunur.
CRL (Certificate Revocation List — Sertifika İptal Listesi)
CA tarafından iptal edilmiş sertifikaların listesini içeren, periyodik olarak yayımlanan dijital dosyadır. E-imza doğrulanırken CRL kontrol edilir; iptal edilmiş bir sertifika ile atılan imza geçersizdir.
CSR (Certificate Signing Request — Sertifika İmza Talebi)
Bir kişinin veya kurumun, bir CA'dan sertifika almak için oluşturduğu dijital istektir. Açık anahtarı ve kimlik bilgilerini içerir. ESHS bu CSR'ı imzalayarak nitelikli sertifika üretir.
E
E-İmza (Elektronik İmza)
Bir kişinin kimliğini doğrulayan ve elektronik belgelere atılan kriptografik imzadır. Türkiye'de 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ile düzenlenmiş olup güvenli elektronik imza olarak elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurur (5070 sayılı Kanun md. 5; kanundaki istisnalar hariç). Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) olarak sertifikalandırılır. E-imza paketlerimizi inceleyin →
e-Devlet (turkiye.gov.tr)
Devlet hizmetlerinin tek bir platform üzerinden sunulduğu portal. 5000+ kamu hizmetine elektronik erişim sağlar. E-imzayla giriş yapılarak güvenli işlemler gerçekleştirilir.
E-Fatura (Elektronik Fatura)
Kağıt fatura yerine elektronik ortamda düzenlenen, GİB sistemi üzerinden gönderilen ve mali mühür ile imzalanan resmi faturadır. Belirli ciro eşiklerini aşan mükellefler için zorunludur. E-Fatura 2026 rehberi →
E-Arşiv Fatura
E-Fatura kapsamı dışındaki müşterilere düzenlenen elektronik faturadır. GİB sisteminde saklanır, fiziksel kağıt arşivi gerekmez. Mali mühür veya e-imza ile imzalanır.
E-Defter (Elektronik Defter)
Yevmiye defteri ve büyük defterin elektronik ortamda düzenlenmesidir. GİB'e e-imza/e-mühür ile aylık olarak gönderilir. E-Fatura kullananlar için zorunludur.
E-Mühür (Mali Mühür / Tüzel Kişi Elektronik İmzası)
Şirket adına imza atan kurumsal sertifikadır. E-imzanın bireysel olduğunun aksine, e-mühür tüzel kişiye aittir. E-Fatura ve e-Arşiv işlemlerinde kullanılır. GİB tarafından düzenlenir. E-mühür hizmeti →
E-Güven (E-Güven Elektronik Bilgi Güvenliği A.Ş.)
BTK tarafından yetkilendirilmiş ESHS'lerden biridir. E-imza, KEP, zaman damgası, SSL sertifikası ve dijital güven hizmetleri sunar.
E-Tuğra (E-Tuğra Elektronik Belge Sertifikasyon A.Ş.)
BTK tarafından yetkilendirilmiş ESHS'lerden biridir. NES, KEP, zaman damgası ve uluslararası SSL sertifikası hizmetleri sunar.
ESHS (Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı)
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında BTK tarafından yetkilendirilmiş, Nitelikli Elektronik Sertifika üretmeye yetkili kuruluştur. Güncel liste: BTK ESHS listesi.
EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformu)
Kamu kurumlarının ihale süreçlerini elektronik ortamda yürüttüğü platformdur. E-imza ile teklif zarfı oluşturulur ve ihaleye katılım sağlanır. KİK (Kamu İhale Kurumu) tarafından yönetilir.
ETBİS (E-Ticaret Bilgi Sistemi)
Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilen, e-ticaret faaliyetinde bulunan tüm gerçek ve tüzel kişilerin kaydolması zorunlu olan sistemdir. Kayıt e-imza ile yapılır.
H
HSM (Hardware Security Module — Donanımsal Güvenlik Modülü)
Kriptografik anahtarları yüksek güvenlikli donanım üzerinde saklayan ve işleyen cihazdır. FIPS 140-2 Level 3+ sertifikalı modüller bankalar, yetkilendirilmiş kurumlar ve büyük kurumsal şirketlerde kullanılır.
Hash (Özet Algoritması)
Herhangi bir uzunluktaki veriyi sabit boyutta bir özete dönüştüren matematiksel fonksiyondur. E-imza işleminde belge önce hash'lenir, sonra hash imzalanır. SHA-256 en yaygın hash algoritmasıdır.
K
Kamu SM (TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi)
TÜBİTAK bünyesinde faaliyet gösteren, sadece kamu kurumlarına e-imza ve sertifika hizmeti sunan ESHS'dir. Özel sektör ve bireysel kullanıcılara hizmet vermez.
KEP (Kayıtlı Elektronik Posta)
Gönderici ve alıcı kimliği doğrulanmış, gönderim zamanı ve içerik bütünlüğü garanti altında olan, mahkemelerde delil değeri olan e-posta sistemidir. BTK denetimli KEPHS'ler tarafından sunulur. 6102 sayılı TTK Madde 18/3 gereği A.Ş., LTD.ŞTİ. ve komandit şirketler için zorunludur. KEP başvurusu →
KEPHS (KEP Hizmet Sağlayıcısı)
BTK tarafından yetkilendirilmiş, KEP hesabı açma yetkisi olan kuruluştur. Türkiye'de başlıca KEPHS'ler: PTT KEP, TÜRKKEP, E-Tuğra KEP, Hızlı KEP.
KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — 6698 sayılı)
Kişisel verilerin işlenmesinde uyulması gereken usul ve esasları düzenleyen kanundur. Veri sorumluları VERBİS'e e-imza ile kaydolmak zorundadır. 2016'da yürürlüğe girmiştir.
P
PIN (Personal Identification Number)
E-imza kartını aktif etmek için kullanılan 4-8 haneli kullanıcı şifresidir. 3 hatalı denemede kart bloke olur ve PUK ile açılması gerekir.
PKI (Public Key Infrastructure — Açık Anahtar Altyapısı)
Dijital sertifikaların üretilmesi, dağıtılması, doğrulanması ve iptal edilmesini sağlayan altyapıdır. E-imza ekosisteminin teknik temelini oluşturur.
PUK (Personal Unlocking Key — Kişisel Açma Kodu)
Bloke olmuş bir e-imza kartını açmaya yarayan kişisel anahtardır. ⚠️ PUK 5 kez yanlış girilirse kart kalıcı olarak kilitlenir ve yeni sertifika gerekir.
T
TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)
Türkiye'nin ulusal araştırma kurumudur. Kamu SM (Kamu Sertifikasyon Merkezi) TÜBİTAK bünyesinde faaliyet gösteren ESHS'dir.
TürkTrust (TürkTrust Bilgi İletişim ve Bilişim Güvenliği Hizmetleri A.Ş.)
BTK tarafından yetkilendirilmiş ESHS'lerden biridir. E-imza, KEP, zaman damgası ve SSL sertifikası hizmetleri sunar.
TTK 18/3 (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 18/3)
Tacirler arasındaki ihbar, ihtar ve ihtarname gibi bildirimlerin KEP üzerinden yapılması ile A.Ş., LTD.ŞTİ. ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin KEP adresi edinme zorunluluğunu düzenleyen yasal hükümdür. Kanun metnine git →
Kanunlar ve Mevzuat
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu
Türkiye'de e-imzayı düzenleyen temel kanundur. 15 Ocak 2004 tarihinde yürürlüğe girdi. güvenli elektronik imzanın, kanundaki istisnalar dışında elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurduğunu, ESHS'lerin BTK'ya bildirimde bulunup Kurum tarafından yetkilendirileceğini ve sertifikaların teknik gereksinimlerini düzenler. Tam metne git →
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)
Türkiye'de ticari faaliyetleri düzenleyen temel kanundur. 1 Temmuz 2012'de yürürlüğe girdi. Madde 18/3 ile A.Ş., LTD.ŞTİ. ve sermaye şirketleri için KEP zorunluluğu, Madde 1525 ile elektronik tebligat usulleri düzenlenmiştir. Tam metne git →
İlgili Diğer Mevzuat
- 6698 sayılı KVKK — Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu — Elektronik tebligat usulleri
- Elektronik Tebligat Yönetmeliği
- 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu — BTK'nın kuruluş kanunu
- 6563 sayılı E-Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun